Bu metnin özü
Ekranda önce “neden bu durumda?” sorusu cevaplanır; sayı ancak kapsamı, dayanağı ve açık engelleriyle birlikte anlam taşır.
Bu güncel rehber, herkesin görebildiği DÇM kaynaklarını ve yayımlanması uygun bulunan kararları bir araya getirir. Kişisel verileri ya da ham çalışma notlarını açmaz; yöntemi, nelerin değiştiğini ve doğrulanmış öğrenmeleri anlatır. Referans PDF değiştirilmeden korunur.
Önce katkı olayını sınırla
Değerlendirme; katkı sahibi, dönem, birincil kapsam, katkı türü ve somut kaynak veya çıktı tanımlanmadan başlamaz. Bu ana kayıt, aynı olayın başka adlarla yeniden oluşturulmasını engelleyen ortak referanstır.
Ardından doğrudan hak, ortak katkı ve ortak fon ayrımı yüzde 100’de kapanır. Sözleşmenin hangi işi karşıladığı belirsizse veya aynı bölüm hem ücret hem ortak katkı gibi görünüyorsa laboratuvar hesabı ilerletmez.
Boyutları sırayla aç, kullanılan bilgiyi puanla karıştırma
Emek, risk, üretilen değer ve süreklilik tek uzun form hâlinde yığılmaz; dört açılır bölümde ilerler. Her ölçütte 0–5 ya da gerekçeli “Uygulanamaz” seçilir; kısa neden, kullanılan bilginin gücü (dayanak güveni) ve varsa kanıt bağlantısı eklenir.
Aynı olgu birden fazla ölçütü destekleyebilir, fakat her kullanımın farklı ve gözlenebilir etkisi açıklanmalıdır. “Beş saat çalıştı” cümlesi tek başına zaman, fırsat kaybı, değer ve süreklilik için dört ayrı puan üretmez. Mükerrerlik uyarısı puanı sessizce silmez; incelemeye yönlendirir.
İki kör değerlendirme ve fark denetimi
Birincil ve bağımsız değerlendirici ilk turda birbirinin puanını görmez. Aynı ölçütte 0–1 fark doğal yorum aralığı kabul edilebilir; 2 veya üzeri fark, bir tarafın “Uygulanamaz” diğerinin 3–5 vermesi ya da toplam öneride 10 puandan büyük ayrışma uzlaştırma gerektirir.
Seksen üzeri öneri, büyük ekonomik etki, kurucu veya koordinatörün kendi kaydı, güvenlik–hukuk riski, açık itiraz, çözülemeyen mükerrerlik veya çelişkili dayanak üçüncü incelemeyi zorunlu kılar. Bu eşikler DÇM‑0.3 laboratuvar değerleridir; sürümlü saha kalibrasyonuyla değişebilir.
Dört Adalet Kapısını işaretleme kutusu sanma
Kapılar; ekonomik ayrım, çifte sayım, tarafsız ve dayanaklı değerlendirme ile katılımcı görünürlüğü ve itirazdır. Her kapı bekliyor, inceleniyor, geçti, önlemle geçti, engelli veya yeniden açıldı durumlarından birini; sorumluyu, tarihi, gerekçeyi, dayanakları ve sonraki işlemi taşır.
İlk üç kapı ve uygulanabilir koruyucu eşikler tamamlandığında kayıt geçici öneriye hazır olabilir. Katkı sahibi kaydı görmeden, itiraz süresi başlamadan veya açık itiraz gerekçeli karara bağlanmadan kesinleşmeye hazır hâle gelmez. Sonradan gelen önemli bilgi ilgili kapıyı yeniden açar; eski sonuç silinmez.
Sonuç durumunu doğru oku
“Yönlendirildi”, değerin doğrudan hak veya ortak fon kanalında olduğu için katkı puanı üretmediğini gösterir. “Taslak”, eksik dayanak, değerlendirme veya kapı nedeniyle ilerleyemez. “Geçici öneri”, katılımcı görünürlüğü ve itiraz kapanışını bekler. “Kesinleşmeye hazır” ise yalnız motor koşullarının tamamlandığını söyler.
Laboratuvar önce gerekçeyi, açık engelleri ve yapılacak işi gösterir; puanı sonra sunar. Hiçbir durumda ekran sonucu tek başına kişinin hakkını, gelirini veya ortak kararı ilan etmez.
Bu rehberi ilgili güncel yüzeyle birlikte okuyabilirsin.
Üyelik içindeki laboratuvarı aç ↗Birlikte düşünelim
Bir değerlendirme ekranında yalnız puanı değil, kararın nedenini anlayabilmek için hangi bilgileri görmen gerekir?
Önce kendi cevabını kur. Sonra hangi noktada açıklamaya, itiraza veya yeni bir uygulama denemesine ihtiyaç olduğunu konuş.
Notunu uygulamada paylaş ↗KATILIMLA GELİŞEN KÜLLİYAT
Ortak Notlar
BenBiz üyelerinin soruları, düzeltmeleri, itirazları ve deneyimleri yayın ekibinin incelemesinden sonra burada yer alır.
Onaylanmış notlar yükleniyor…
Yalnızca onaylanmış notlar yayımlanır. Beğeni, puanlama ve iç içe tartışma kullanılmaz; katkı sahibinin görünürlük tercihi korunur.
Dayanisma_Cemberi_Motoru_Kulliyat_0_3.pdf
Uygulama rehberi · DÇM‑0.3 / CAL‑001
Türkçe web rehberi: 6 Eylül 2026.
Herkese açık PDF değiştirilmeden korunur; yayımlanması uygun bulunan yeni kararlar bu rehbere işlenir.