Hazır olanlar
- Bilgi ve içerik
- Eğitmen
- Birlikte çalışma isteği
Birbirimizi tamamlamanın yolları
Birlikte çalışmanın yolu ve ilkeleri.
İhtiyacı birlikte anlar, sorumlulukları ve emeğin karşılığını başlamadan konuşuruz. İnsan onuru, kişinin kendi sözü ve doğaya özen bu işleyişin temelidir.
Yaklaşımı biraz daha açalım
Birbirimize sunabileceğimiz çok şey var.
Bir şey öğrenmek, günlük bir ihtiyacını karşılamak ya da aklındaki fikri hayata geçirmek istiyor olabilirsin. Bir başkasının bilgisi, becerisi veya elindeki imkân sana yardımcı olabilir; senin sunabildiğin de başka birinin aradığı şey olabilir. BenBiz’de önce ihtiyacı olduğu hâliyle dinler, birbirimize neler sunabileceğimizi konuşuruz. Bazen bir tanışma veya takas, bazen bir ürün ya da hizmet, bazen de birlikte yürüteceğimiz bir çalışma ihtiyacı karşılamanın yolu olabilir.
Dayanışma Çemberi
Ortak bir ihtiyacı birlikte ele almak için bir araya gelen, sorumluluk paylaşan küçük topluluklara Dayanışma Çemberi diyoruz.
Birimiz bilgisiyle, birimiz emeğiyle, birimiz de elindeki bir imkânla katkı sunabilir. Kimin neyi üstlenebileceğini ve bu katkıların hangi koşullarda sunulacağını birlikte konuşuruz.
İlk soru
“Ne kadar paramız var?”dan önce, “Bu işin gerçekten neye ihtiyacı var?”
Bir işe başlamak istediğimizde önce neye ihtiyaç duyduğumuza bakarız. Elimizde ne var? Ne eksik? Başlamadan önce neleri netleştirmeliyiz? İhtiyaç duyduğumuz bilgi, malzeme ya da mekânı sunabilecek başka insanlar olabilir. Neyi satın almamız gerektiğini, neleri birbirimize sunabileceğimizi ve bunun koşullarını birlikte konuşuruz.
Bir eğitim düzenlemek istediğimizi düşünelim. Eğitmen ve içerik hazır olabilir; ama uygun mekânı, tarihi ve katılımcılara nasıl ulaşacağımızı henüz belirlememiş olabiliriz. Bu parçaları yan yana koyunca, başlamadan önce neyi tamamlamamız gerektiği ve kimin nasıl destek olabileceği daha kolay anlaşılır.
Ortak ihtiyaç
Eksik kalanlar
- Uygun mekân
- Koordinasyon
- İletişim desteği
Netleştireceğimiz koşullar
- Tarih ve süre
- Katılımcı grubu
- Masraf ve erişim
Üç evre · altı adım
İhtiyacı birlikte anlar, küçük bir işle başlar, deneyimimizden öğreniriz.
Birlikte bir işe girişirken her birimizin zamanı, imkânları ve ihtiyaçları farklı olabilir. Önce bunları paylaşır, neyi nasıl yapabileceğimizi konuşuruz. Küçük bir başlangıç yapar; koşullar değiştiğinde veya yeni bir şey öğrendiğimizde, anlaştıklarımıza birlikte yeniden bakarız.
01 · Anlamak
İhtiyacı ve imkânları görünür kılarız.
Birbirimizi dinlemeye ve ihtiyacı anlamaya zaman ayırırız.
İhtiyacı olduğu hâliyle anlatırız.
Hazır bir proje sunman gerekmez. Neyi yapmak veya çözmek istediğini, bunun kimleri ilgilendirdiğini ve nereden başlayabileceğimizi anlamaya çalışırız.
Hazır olanı ve eksik kalanı ayırırız.
Bilgimizi, emeğimizi, ayırabileceğimiz zamanı ve elimizdeki imkânları paylaşırız. Böylece elimizde ne olduğunu ve başlamadan önce neyi tamamlamamız gerektiğini birlikte görürüz.
02 · Netleştirmek
Bu işi hangi koşullarda birlikte yapabileceğimize bakarız.
Herkesin ayırabileceği zaman, üstlenebileceği sorumluluk ve ihtiyaçları farklı olabilir. İşe başlamadan önce bunları paylaşır, çalışmanın gerektirdikleriyle elimizdeki imkânları birlikte değerlendiririz.
Bu işi nasıl yapabileceğimize birlikte bakarız.
Kim zaman ayırabilir? Nerede çalışabiliriz? Hangi izinler ve güvenlik önlemleri gerekiyor? Masraflar neler? Bu işi sürdürebilecek durumda mıyız? Her fikir hemen çembere dönüşmek zorunda değildir.
Başlamadan önce açıkça anlaşırız.
Ne yapmak istediğimizi, kimin hangi işi üstleneceğini ve ilk çalışma döneminin ne kadar süreceğini konuşuruz. Kararları kimin, hangi sınırlar içinde alacağını; masrafların nasıl karşılanacağını ve beklenen karşılıkları birlikte netleştiririz. Kişisel bilgileri nasıl koruyacağımızı ve koşullar değişirse nasıl ilerleyeceğimizi de baştan belirleriz.
03 · Yapmak ve öğrenmek
Küçük bir işle başlar, sonucuna birlikte bakarız.
Söz, gerçekleşen iş ve sonraki karar birbirinden ayrılır; öğrenilenler yeni adıma taşınır.
Küçük ve sınırı belli bir işle başlarız.
Herkes neyi üstlendiğini bilir. Verilen sözle gerçekleşen işi birbirine karıştırmadan gerekli kayıtları tutarız; kişisel bilgileri herkese açmayız.
Sonucu ve sonraki adımı birlikte değerlendiririz.
Ne yapıldı, ne işe yaradı? Anlaştığımız karşılıklarla ilgili neler gerçekleşti, neler açık kaldı? Ele almamız gereken bir itiraz var mı? Devam etmeye, yön değiştirmeye veya çalışmayı tamamlamaya birlikte karar veririz.
Katkı ve karşılık
Ne sunabileceğimizi, karşılığında ne bekleyebileceğimizi açıkça konuşuruz.
Birimiz birkaç saatini gönüllü ayırabilir, birimiz yaptığı iş için ücret bekleyebilir, birimiz de malzeme masrafının karşılanmasını isteyebilir. Aynı işe farklı koşullarda katkı sunabiliriz. Kimin neyi, hangi koşullarda sunacağını işe başlamadan önce birlikte netleştiririz.
İşe ne getiriyoruz?
- Emek
- Bilgi
- Zaman
- Mekân ve araç
- Malzeme
- Bağlantı ve erişim
- Finans
Bu katkıyı hangi koşullarda sunuyoruz?
- Gönüllü katkı
- Ücretli emek
- Masraf karşılığı
- Mekân veya araç kullanımı
- Borç ya da kira
- Ortak sonuçtan doğabilecek paylaşım
Gerçekleşen bir katkıya bakarken dört soru sorarız:
Emek
Gerçekte ne kadar iş, zaman ve sorumluluk üstlenildi?
Risk
O dönemde hangi belirsizlik ve yük gerçekten taşındı?
Yarar
Katkı ortak ihtiyacı ne ölçüde karşıladı?
Süreklilik
İşin bakımına, takibine ve devamına nasıl destek oldu?
Takas ve birlikte iş yapma
Elindeki imkân, bir başkasının ihtiyacını tamamlayabilir.
Ürün, hizmet veya mekân sunabilir; ihtiyacını karşılayacak kişilerle koşulları konuşabilirsin. Bazen iki kişi anlaşır, bazen farklı katkılar bir çemberin ortak işini mümkün kılar.
İki kişi arasında takas
Ürün fotoğrafı çekebiliyorsun; bir üreticinin de bu desteğe ihtiyacı var. Karşılığında bir ürün veya çalışma alanı kullanımı önerebilir. Yapılacak işi, karşılığı ve teslimi birlikte belirlersiniz.
Bir çemberde ortak iş
Bir eğitim için biri mekân, biri eğitmenlik, bir diğeri hazırlık emeği sunabilir. Koordinatör, çemberin açık ihtiyacından Takas ilanı hazırlayıp bağlı ilanları takip edebilir. Ortak giderler ve paylaşım koşulları ayrıca konuşulur.
Bunlar işleyişi anlatan temsili örneklerdir; gerçekleşmiş anlaşma değildir.
Ne sunabilirsin, ne arıyorsun?
İhtiyaç veya katkı ilanını hazırla; konusuna uygun kategoriyi seç. Gönüllü destek mi, karşılık beklenen bir katkı mı olduğunu açıkça belirt.
Uygun kişi ve ilanla buluş.
Tanışalım’da açık katkı ya da ihtiyaç ilanı olan üyeleri kategoriye göre bulabilir, profilinden ilanına geçebilirsin.
Anlaş, gerçekleştir, kaydını gör.
Kabulden önce kapsamı, süreyi ve varsa para farkını netleştirin. Bütün teslimler onaylandığında tamamlanan takas katkı referansına yansır; kendi katkının ayrıntısını profilinde görürsün.
Takas anlaşması iki kişi arasında yürür. Çemberdeki ortak paylaşımın koşulları ayrıca belirlenir. Karşılıksız katkı borç oluşturmaz; para katkısı burada tahsil edilmez veya ödenmiş sayılmaz.
İlan ve teklif işlemleri mevcut, e-postası doğrulanmış BenBiz hesabınla yürür.
İş sürerken
İş sürerken, hangi kararı kiminle alacağımızı biliriz.
İşi yürütürken farklı kararlarla karşılaşabiliriz. Bazılarını işi üstlenen kişi alabilir; bazılarını bundan etkilenenlerle yeniden konuşmamız gerekir. Bir çemberi veya bütün topluluğu ilgilendiren konuları ise ortak karar yoluyla ele alırız.
Gündelik iş kararı
İşi üstlenen kişi, birlikte belirlediğimiz sınırlar içinde günlük kararları alır ve işi yürütür.
Çalışma koşulunu değiştiren karar
Süre, sorumluluk, masraf veya beklenen karşılık değişecekse, bundan etkilenenlerle yeniden konuşur ve anlaşırız.
Topluluğu ilgilendiren karar
Konunun ilgilendirdiği toplulukta öneriyi konuşur, görüşlerimizi paylaşır ve oy veririz. Ortak Karar’ın başlangıç ölçüsü, en az %60 katılım ve kullanılan oyların en az %60’ının kabul olmasıdır.
Sözden gerçekleşen işe
- Verilen söz
- Gerçekleşen iş
- Birlikte onaylanan karşılık
- Ödeme veya teslim durumu
Verdiğimiz sözü, yaptığımız işi, üzerinde anlaştığımız karşılığı ve gerçekleşen ödeme ya da teslimi ayrı ayrı ele alırız. Her aşamanın gerçekleşmesi ayrıca doğrulanır. Katkı sunan kişi, kendisiyle ilgili değerlendirmenin gerekçesini görebilir, itirazını paylaşabilir ve gerektiğinde konunun başka bir gözle yeniden incelenmesini isteyebilir.
Kararın nedenini ve bizi etkileyen kayıtları görebilmeliyiz. Kişisel bilgileri paylaşırken de mahremiyeti gözetiriz.
Ne zaman neye dönüşür?
İhtiyacımıza uygun bir yolla ilerleriz.
Bazen bir bilgi paylaşımı ya da doğru kişiyle tanışmak ihtiyacımızı karşılayabilir. Bazen birkaç kişinin kısa süreli bir işi üstlenmesi, bazen de daha uzun soluklu bir çalışma gerekir. Aşağıdakiler, ihtiyaca ve birlikte sunabildiğimiz imkânlara göre seçebileceğimiz çalışma biçimleridir.
Tek katkı veya yönlendirme
Bir bilgi, bağlantı ya da küçük katkı ihtiyacı tamamlayabilir.
Sınırı belli iş
Birkaç kişi, ne yapılacağı ve ne zaman biteceği belli olan bir işi birlikte üstlenebilir.
Dayanışma Çemberi
Bir işin sürmesi farklı katkılar gerektiriyorsa, sorumlulukları paylaşarak bir çember oluşturabiliriz.
Pilot
Belirli bir ekip ve süreyle işi gerçek hayatta dener, neyin işe yaradığını ve neyi değiştirmemiz gerektiğini birlikte görürüz.
Proje
Daha uzun soluklu bir ortak amaç etrafındaki çalışmaları bir araya getiririz. Bir proje, birden fazla çemberi veya pilotu barındırabilir.
Çember, işi kimlerin hangi sorumlulukla taşıdığını; pilot, o işin hangi sınır içinde denendiğini anlatır. Proje ise daha uzun soluklu ortak amacı barındırır.Bu yöntemi koruyan ortak ilkeleri gör →
Bugün ne açık?
Bugün kullanabileceğin alanlar ve deneme aşamasındaki çalışmalar.
Yaklaşımı tanıyabilir, uygulamayı hesapsız gezebilir veya kendi hesabınla fikirlerini paylaşabilirsin. Çember çalışmaları ve katkı değerlendirme denemeleri ise onaylı çalışma alanlarında yürütülüyor.
Ana site, projeler, Okuma Alanı ve misafir alanı
Yaklaşımı okuyabilir, projeleri ve Pazar kataloğunu gezebilir; Okuma Alanındaki içerikleri ve uygulamadaki açık örnekleri hesap açmadan inceleyebilirsin.
Gezgin Üyelik, Takas ve tanışma
Takas ilanı yayımlayabilir, teklifleri ve anlaşmaları takip edebilir; Tanışalım’da açık ilanı olan üyeleri kategoriye göre bulabilirsin. Site ve Okuma Alanı için öneri paylaşma yolu da açık.
Çember çalışmaları ve katkı değerlendirme denemeleri
Onaylı çalışma alanlarında görevler, iletişim ve katkı kayıtları birlikte takip ediliyor; Ortak Karar 0.1 kullanılıyor. Katkıları nasıl değerlendireceğimizi DÇM‑0.3 laboratuvarında örneklerle deniyoruz.
BenAkçe, BenGram, cüzdan ve otomatik ekonomik hak
Bu araçlar bugün gerçek ödeme ve para transferi için kullanıma açık değil. Katkı değerlendirme denemeleri de kendiliğinden ekonomik bir hak doğurmuyor.
Misafir alanındaki çember temsili bir örnektir; açık proje, üyelik kabulü veya gelir taahhüdü değildir.
İlk adım
Sana en yakın kapıdan başlayabilirsin.
Bir projeyi tanıyabilir, ihtiyacını anlatabilir, elindeki katkıyı paylaşabilir ya da yöntemin ayrıntılarını Okuma Alanında okuyabilirsin. İlk temasın hazır bir projeye veya kesin bir söze dönüşmesi gerekmez.